CEO Thái Hà Books: "Khi tuyển dụng, tôi thấy ứng viên có 2 bằng là tôi đuổi luôn"

Học 1 lúc 2 bằng bạn khó có thể có kiến thức chuyên sâu, cái gì cũng hời hợt và khi vào làm việc rất chung chung, khó thành công.

Tuyển dụng chưa bao giờ là vấn đề dễ dàng đối với doanh nghiệp. Theo khảo sát của công ty kiểm toán PWC, hơn 60% doanh nghiệp được khảo sát cho biết khó tuyển dụng nhân sự phù hợp tại Việt Nam. Nguyên nhân hàng đầu được các doanh nghiệp nêu ra đó là thiếu nhân lực ứng tuyển vào các vị trí.

Trong khi doanh nghiệp đang khát nhân sự thì hàng năm, có hàng triệu sinh viên ra trường không xin được việc làm. Đây là nghịch lý khá đau đầu cho thị trường nhân sự Việt Nam.

Theo tiến sỹ Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch HĐQT kiêm CEO Thái Hà Books, thực trạng này tồn tại do nhiều nguyên nhân, trong đó một phần lớn đến từ nhà trường và bản thân các ứng viên.

- Đầu tiên, ông có thể cho biết cái nhìn khái quát của ông với thị trường nhân sự Việt Nam?

Thống kê cho thấy 63% sinh viên ra trường không đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp. Như vậy cứ 3 sinh viên tốt nghiệp thì có 2 người không đáp ứng được. Trên 50% sinh viên xin được việc thì làm trái nghề. Những con số cho thấy chất lượng đào tạo của Việt Nam còn kém.

Với nhân sự cao cấp còn khó hơn nữa. Tôi chưa gặp được doanh nghiệp nào nói đủ người. Nhân sự vẫn thiếu mà chúng tôi chẳng tuyển được vì người ứng tuyển không đáp ứng được yêu cầu.

- Theo ông, điều gì dẫn tới tình trạng này?

"Nhiều giảng viên không có thực tế, không biết làm thật công việc mà mình đang đào tạo.

Giảng viên dạy kế toán mà không biết làm kế toán, người không kiếm được tiền thì lại đi dạy kiếm tiền. Thế thì làm sao có chất lượng của người học được".

Nguyên nhân đầu tiên là khâu đào tạo. Các trường đại học phần lớn chú tâm vào dạy lý thuyết, thiếu thực hành, thiếu thực tế. Nếu giảng viên không thật sự giỏi, không có chuyên môn tốt thì khó có thể đào tạo ra những sinh viên tốt.

Hơn nữa, nhiều giảng viên không có thực tế, không biết làm thật công việc mà mình đang đào tạo. Giảng viên dạy kế toán mà không biết làm kế toán, người không kiếm được tiền thì lại đi dạy kiếm tiền. Thế thì làm sao có chất lượng của người học được.

Thứ hai, sinh viên khá thụ động, lười đọc sách tham khảo, chỉ chăm chăm học theo giáo trình, thích thuộc lòng để lấy điểm cao. Các bạn thiếu cọ sát. Nhiều em không đi thực tập, hoặc thời gian thực tập quá ngắn. Đã vậy, khi thực tập lại không làm thật mà chỉ làm chiếu lệ, cho xong trong khi tôi nghĩ thực tập tức là tập làm việc một cách thực sự, thực thụ.

- Có ý kiến cho rằng các doanh nghiệp Việt Nam không coi trọng sinh viên, khi tỏ ra khắt khe ngay từ khi các bạn nộp đơn xin thực tập. Vậy lấy đâu ra cơ hội nào cho các bạn sinh viên lấy kinh nghiệm?

Thực ra bất cứ cơ quan nào cũng cần tuyển người và mong có sinh viên chất lượng vào thực tập. Tuy nhiên các em sinh viên bằng cách này hay cách khác cần chứng minh cho doanh nghiệp rằng quá trình thực tập của họ không những không làm hại mà còn làm lợi cho doanh nghiệp.

Nếu các em sinh viên thật sự có thành tích, cam kết, đam mê và quyết tâm chắc chắn được nhận thực tập. Các em có thể không có kinh nghiệm trong chuyên môn, nhưng các thành tích nhỏ như tham gia hoạt động tình nguyện, từ thiện, câu lạc bộ, những đam mê trong chuyên nghành,… sẽ làm cho các doanh nghiệp tin tưởng và nhận vào thực tập. Cũng lưu ý các em tính tự tin trong giao tiếp, cách viết CV khi nộp đơn xin thực tập.



DN nào cũng thiếu nhân sự, nhưng hàng năm 2/3 sinh viên tốt nghiệp vẫn không xin được việc làm, hoặc phải làm trái ngành.

- Hiện tại, nhiều doanh nghiệp nước ngoài như Coca-cola, Pepsi đều có chương trình thực tập sinh cho sinh viên Việt Nam. Một số doanh nghiệp có quy mô nhỏ hơn như Garena cũng bắt đầu áp dụng chương trình này, tại sao doanh nghiệp Việt Nam lại không áp dụng mô hình đó?

Đúng là mô hình này rất hay, cần được nhân rộng. Hiện tại, các công ty Việt Nam đã bắt đầu nhận. Công ty sách Thái Hà cũng nhận sinh viên thực tập làm việc ngay từ năm thứ nhất, với điều kiện các em phải chứng minh được mình vào đây để cống hiến.

Mặc dù vậy, là chủ một doanh nghiệp, chúng tôi cũng có điều cần lo lắng. Thứ nhất là việc bảo mật thông tin, thứ hai là trách nhiệm và khả năng chuyên môn. Nếu không các em có thể làm hỏng việc, ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp. Như anh biết đấy, mất tiền là mất ít, mất thời gian là mất nhiều, còn mất uy tín là mất tất cả.

- Với Thái Hà Books, doanh nghiệp tìm kiếm nhân sự giỏi như thế nào?

Với nhân sự phổ thông, chúng tôi tìm kiếm những em sinh viên giỏi, đáp ứng được nhu cầu sau đó đào tạo thêm. Với nhân sự cao cấp thì quả thật là khó. Thời nay người ta tranh dành nhau nhân sự cấp cao. Chúng tôi thường phải tìm kiếm và tìm mọi cách mời và “rước” người tài về.

- Ông có hay trực tiếp tham gia tuyển dụng không?

Có chứ.

- Vậy ông quan tâm đến điều gì nhất khi nhìn vào CV của ứng viên?

Có 2 chi tiết. Đầu tiên là kinh nghiệm xem ứng viên đã từng làm việc ở đâu, bao nhiêu năm, làm cái gì. Thứ hai đó là người tham chiếu. Nếu người tham chiếu đều là những người có tiếng, giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực của họ thì tất nhiên ứng viên đó sẽ đáng giá hơn.

- Trong vòng phỏng vấn, ông thường đặt câu hỏi nào cho ứng viên?

Tôi đặt nhiều câu hỏi. Đó có thể là những câu hỏi đơn giản như kế hoạch trong 3 năm tới của bạn là gì, bạn chơi thân với ai, thần tượng của bạn là ai. Hoặc đó có thể là những câu hỏi trừu tượng hơn như “khi chết đi bạn muốn người ta ghi gì trên bia mộ của mình?”

- Vậy một câu trả lời như thế nào sẽ khiến ông hài lòng?

Chẳng hạn với câu hỏi về kế hoạch trong 3 năm tới, nếu ứng viên trả lời em sẽ đi học, hoặc sẽ mở một công ty riêng, thì chắc chắn là tôi sẽ không nhận. Đó không phải là những câu hỏi bẫy nhưng thông qua câu trả lời, mình hiểu rõ được ứng viên hơn và biết được họ có phù hợp với công ty không.

"Khi tuyển dụng tôi mà thấy người có 2 bằng là tôi đuổi luôn. Bởi học 1 lúc 2 bằng bạn khó có thể có kiến thức chuyên sâu, cái gì cũng hời hợt và khi vào làm việc rất chung chung, khó thành công".

- Nhiều người hiện đang dịch chuyển từ Bắc vào Nam, vì họ cho rằng miền Nam nhiều cơ hội việc làm hơn. Ông đánh giá thế nào về xu hướng này?

Theo tôi, miền Nam họ thực tế hơn ngoài Bắc. Dân miền Bắc thích lý luận, thích tranh luận nọ kia và đặc biệt thích… khoe khoang bằng cấp. Tôi từng phỏng vấn 1 bạn và hỏi nếu học đại học xong, không xin được việc thì em làm gì. Bạn ấy trả lời tôi là em sẽ học thạc sĩ. Tôi hỏi tiếp nếu học thạc sĩ xong vẫn không xin được việc thì em làm thế nào. Câu trả lời là em sẽ học tiếp lên tiến sĩ.

Trả lời như thế hóa ra thạc sĩ, tiến sĩ là dành cho những người không xin được việc à? Nó cũng phản ánh thực tế nhiều bạn trẻ học lên cao do không xin được việc. Thế nên khi tuyển dụng tôi mà thấy người có 2 bằng là tôi đuổi luôn. Bởi học 1 lúc 2 bằng bạn khó có thể có kiến thức chuyên sâu, cái gì cũng hời hợt và khi vào làm việc rất chung chung, khó thành công.

- Cuối cùng, ông có gợi ý nào cho những người trẻ tuổi để họ có thể tìm được một công việc ưng ý?

Hãy ý thức sớm về công việc, về tương lai của mình. Hãy nghĩ đến việc có NGHỀ chứ không nên nghĩ đến có VIỆC. Tại công ty chúng tôi, nếu có trình độ, chăm chỉ học hỏi, nghiêm túc thì chỉ sau 2 năm là các bạn có thể trở thành nhân sự trung cấp của công ty. Vì vậy tôi luôn khuyến khích các em sinh viên học năm thứ 3 bắt đầu đi làm luôn, để đến lúc ra trường thì các em đã có kinh nghiệm thực tế 2 năm và có thể làm lãnh đạo cấp trung rồi.

Thực chất, nếu thiếu kinh nghiệm thì cho dù các em học xong 5 năm đại học vẫn không khác gì các em sinh viên năm 3. Cũng nhắc các em sinh viên rằng, khi đi thực tập nghiêm túc tại các cơ quan mà bạn không được trả lương tức bạn đã được đào tạo miễn phí. Mà cái đó gọi là on job training, mà loại training này thuộc loại đắt tiền đấy.

Tôi khuyên các em nên ý thức công việc ngay từ khi còn là sinh viên, chứ đợi đến khi khi ra trường mới đi xin việc thì quá muộn mất rồi.

Cỏ Mần Trầu

Cỏ mần trầu, Cỏ vườn trầu, Cỏ màn trầu, Cỏ dáng - Eleusine indica (L.) Gaertn., thuộc họ Lúa - Poaceae.

Mô tả: Cây thảo sống hằng năm, cao 15-90cm, có rễ mọc khỏe. Thân bò dài ở gốc, phân nhánh, sau mọc thẳng đứng thành bụi. Lá mọc so le, hình dải nhọn. Cụm hoa là bông xẻ ngón có 5-7 nhánh dài mọc tỏa tròn đều ở đầu cuống chung và có 1-2 nhánh xếp thấp hơn ở dưới, mỗi nhánh mang nhiều hoa. Quả thuôn dài, gần như có ba cạnh.

Cây ra hoa từ tháng 3-11.

Bộ phận dùng: Toàn cây -Herba Eleusinis Indicae.

Nơi sống và thu hái: Loài cổ nhiệt đới, mọc phổ biến ở nhiều nơi, thường gặp ở bờ ruộng, ven đường, bãi hoang. Thu hái cây vào mùa khô, rửa sạch, dùng tươi hay phơi khô.

Tính vị, tác dụng: Cỏ mần trầu có vị ngọt hơi đắng, tính bình, có tác dụng hạ nhiệt, làm ra mồ hôi, tiêu viêm, trừ thấp, cầm máu, tán ứ, làm mát gan.

Công dụng, chỉ định và phối hợp: Thường được dùng trị cao huyết áp, lao phổi, ho khan, sốt âm ỉ về chiều, lao lực mệt nhọc, tiểu tiện vàng và ít một. Còn dùng cho phụ nữ có thai hỏa nhiệt táo bón, buồn phiền, động thai, Nhức đầu, nôn mửa, tức ngực, sốt nóng. Cũng dùng uống trị mụn nhọt, các chứng nhiệt độc, trẻ em tưa lưỡi. Ở Trung Quốc, thường dùng chữa: 1. Ðề phòng chứng viêm não truyền nhiễm; 2. Thống phong; 3. viêm gan vàng da; 4. Viêm ruột, lỵ; 5. Viêm niệu đạo, viêm thận, viêm tinh hoàn. Dùng ngoài trị đòn ngã tổn thương, cầm máu chó cắn. Liều dùng 16-20g dạng thuốc sắc hoặc hoàn tán; thường phối hợp với các vị thuốc khác.

(St)

Khủng Hoảng Xã Hội Do Hội Chứng Phát Dục Sớm

Theo pháp luật thì đến 18 tuổi một người được công nhận là trưởng thành. Nhưng trưởng thành là trưởng thành cái gì?

Trước hết, người này phải chịu trách nhiệm về mọi hành vi của mình trên phương diện pháp lý, không còn đổ thừa cho ai được nữa. Pháp luật cho rằng ở tuổi này con người đã đầy đủ nhận thức về đúng và sai, thiện và ác, nên việc làm điều gì vi phạm pháp luật là do cố tình chứ không phải do thiếu hiểu biết. Vì vậy, họ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm pháp lý đối với mọi hành vi sai trái của mình. Pháp luật thì cho như vậy, nhưng thực tế thì con người còn bị chi phối nhiều yếu tố khác nữa như hoàn cảnh gia đình, điều kiện hấp thu giáo dục, thể chất bẩm sinh, ảnh hưởng những người tốt hoặc xấu không lường trước được, ảnh hưởng các tác phẩm vân hóa, ảnh hưởng của môi trường sống vân vân… Những yếu tố đó khiến sự nhận thức con người về tính đúng sai thiện ác không hoàn toàn giống nhau ở tất cả mọi người. Nhưng Luật pháp thì không thể có điều kiện phân biệt riêng từng người nên đành phải quy định chung, theo đánh giá trung bình.

Trưởng thành cũng có nghĩa là khả năng thể chất đã đầy đủ để lao động nuôi sống bản thân và gia đình, thực hiện nghĩa vụ quân sự bảo vệ đất nước. Người 18 tuổi thì không được quyền nói là làm việc này không nổi, việc kia không nổi khi mà đã có người khác làm nổi. Tuy nhiên thực tế thì có những người mới 14 tuổi đã bẻ gãy sừng trâu, còn những người khác 25 mà vẫn đuổi ruồi không bay…

Trưởng thành cũng có nghĩa là theo pháp luật, người này đủ sức hấp thu các chất kích thích độc hại như rượu bia mà không bị tác hại đáng kể (!). Luật pháp nhiều nước cấm bán rượu bia cho người chưa đủ 18 tuổi, cấm bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi. Như vậy, theo pháp luật, từ 18 tuổi người ta có thể uống rượu bia, hút thuốc lá không sao. Thật ra thì mấy tuổi uống rượu bia và hút thuốc cũng chết cả. Nhưng pháp luật nói thế thì ta không dám cãi…

Trưởng thành cũng có nghĩa là bắt đầu có khả năng sinh hoạt tính dục mà không bị ảnh hưởng sức khỏe (!). Luật pháp cũng quy định cấm lập gia đình trước 18 tuổi, có nghĩa là từ 18 tuổi có khả năng gánh vác gia đình (trời ạ!) và sinh hoạt tính dục. Nhiều bộ phim có những cảnh “nóng” cũng ghi rõ cấm trẻ em dưới 18 tuổi/18+.

Tuy nhiên, vì nhiều cách nào đó, trẻ em bây giờ bị hội chứng phát dục sớm, và gây rắc rối cho gia đình xã hội rất đáng kể. Khi một đứa trẻ phát dục sớm, trẻ bắt đầu xuất hiện tính khí ngang tàng bướng bỉnh đối với gia đình cha mẹ làm cha mẹ lo buồn không ít. Chúng dành nhiều thời gian và sức khỏe để khám phá chuyện tính dục hơn là học hành và giúp gia đình. Chúng tìm đến những đứa bạn cùng chung “chí hướng” để bàn bạc, thử nghiệm, mưu tính, trao đổi, và quậy đủ trò phiền toái. Thường thì cha mẹ không thể kiểm soát được chuyện này, và khi biết được thì con mình đã thành “quỷ sứ” tự bao giờ.

Thông thường hội chứng phát dục sớm do trẻ bị bạn bè đầu độc. Vài đứa bạn biết chuyện này đã lên mặt dạy đời những đứa khác khiến chúng bị lây lan sự kích thích. Chúng nhìn người khác phái không còn vô tư nữa mà luôn bị gắn với ý nghĩ về tính dục. Từ sự tò mò đến kích thích đến phát dục đến hành động chẳng cách bao xa. Khi trẻ bước vào hành động là chúng đã “vi phạm pháp luật”, vì chưa đủ tuổi trưởng thành, thể chất chưa sẵn sàng, chưa đủ tinh thần trách nhiệm đối với hậu quả của hành vi tính dục.

Nhiều trẻ phải nạo phá thai, nhiều trẻ phải sinh con sớm, nhiều trẻ phải bỏ nhà ra đi vì lỡ lầm… Hầu hết những ai đã trải qua hoạt động tính dục sớm thì khó tìm thấy hạnh phúc toàn vẹn trong gia đình sau này. Hạnh phúc gia đình bị giảm bớt khi trước đó người ta bị hội chứng phát dục sớm.

Trẻ bị hội chứng phát dục sớm thì sau này cũng dễ phạm tội về tình dục nhiều hơn. Nếu tính trung bình trên toàn xã hội thì nếu con số trẻ bị hội chứng phát dục sớm chiếm số đông thì xã hội đó bị khủng hoảng về nhiều phương diện như đạo đức, giáo dục, hạnh phúc gia đình, tỉ lệ tội phạm, tăng trưởng kinh tế, ổn định xã hội vân vân...

Trên báo chí thỉnh thoảng ta bắt gặp những scandal tình ái từ những quan chức lớn. Một vị có địa vị trong xã hội thì không được lăng nhăng tình ái. Người khác thì không sao (!). Tại sao người bình thường thì không sao, thậm chí có người còn khoe khoang thành tích bồ bịch lăng nhăng của mình như là một bản lĩnh đặc biệt? Bởi vì người ta xem tính dục là bình thường, yêu đương là chuyện phổ quát, trải qua vài ba (chục) mối tình là dĩ nhiên. Thế nhưng tại sao một người có quyền chức thì không được phép? Bởi vì rõ ràng người ta cũng xem tình dục là chuyện xấu xa (!!!). Ai lăng nhăng tình ái là vô đạo đức nên không xứng đáng giữ vị trí quyền lực cao của xã hội nữa. Cả hai quan niệm trái ngược nhau như thế đều là của “mọi người”. Vậy thì quan niệm nào là thật sự đúng? Phóng túng là đúng hay Kiềm chế là đúng?

Nếu kiềm chế là đúng thì tại sao phim ảnh, tiểu thuyết, văn chương, mạng internet đều thi nhau trình bày diễn tả tính dục công khai và được cấp phép đàng hoàng? Nếu phóng túng là đúng thì tại sao các vị “người của công chúng” không được phép sống bừa bãi?

Trong con người tồn tại cả hai khuynh hướng. Một khuynh hướng theo bản năng của cơ thể là muốn thỏa mãn tính dục. Một khuynh hướng ngược lại là phải kềm chế tính dục để giữ ổn định gia đình, xã hội, luân thường đạo lý, sức khỏe, trí tuệ, (và tâm linh, nếu bạn tu tập theo vài tôn giáo nào đó như PG chẳng hạn). Nếu khuynh hướng thỏa mãn bản năng tính dục thắng thế thì người này sống rất gần với các giống loài khác, tìm và thay đổi bạn tình thường xuyên, không quan tâm đến hậu quả của tình dục, gây xáo trộn cuộc sống của gia đình và xã hội, và thường là gây đau khổ cho nhiều người.

Nếu khuynh hướng kềm chế tính dục thắng thế thì người này sống có lý trí hơn, góp phần giữ ổn định gia đình và xã hội hơn, và bản thân mình thì dễ thăng tiến trên nhiều phương diện khác nữa. Chính vì ưu diểm của khuynh hướng kiềm chế là như thế nên Luật pháp phải quy định tuổi cho phép lập gia đình, ngầm khuyến khích tránh việc phát dục sớm; nhiều vị thánh triết cũng rao giảng sự trong sạch với những phần thưởng cao quý khác đền bù trở lại. Xã hội chắc chắn cũng được yên vui hơn khi mà rất đông người đi theo khuynh hướng kiềm chế tính dục như thế.

Nhưng hầu như xã hội và luật pháp không đưa ra được biện pháp nào để trợ giúp cho khuynh hướng Kềm chế tính dục được thắng thế. Quảng cáo hở hang đập vào mắt trẻ em hằng ngày vẫn tràn ngập đường phố. Phim ảnh vẫn có nhiều cảnh nóng cho trẻ em xem. Tiểu thuyết truyện tranh đồi trụy vẫn tràn lan bày bán. Game kích dục vẫn phát tán dữ dội. Các trang web đồi trụy vẫn hoạt động ì xèo. Một số ca sĩ ngôi sao trình diễn ca khúc kiểu gợi dục cho các fan trẻ em của mình. Trẻ em vẫn tiếp thu dễ dàng các thông tin kích dục vào tâm hồn mình, và hội chứng phát dục sớm là chuyện bắt buộc phải xảy ra. Nếu những nhà có trách nhiệm với xã hội như các vị lãnh đạo quốc gia, các nhà lãnh đạo văn hóa quốc gia, các nhà giáo dục, các nhà sản xuất các tác phẩm văn hóa, ý thức được rằng trẻ em và tất cả mọi người cần phải được truyền vào tâm hồn mình khuynh hướng kiềm chế tính dục để giúp điều chỉnh hành vi cư xử, để góp phần ổn định xã hội, thì những “nhà” đó phải quyết liệt tạo nên một cuộc cải cách thông tin văn hóa.

Các thông tin văn hóa đến với mọi người phải là thông tin kềm chế tính dục. Nghiêm cấm các thông tin có tính kích dục. Nơi nào xuất hiện các thông tin có tính kích dục thì quan chức ở khu vực đó phải chịu kỷ luật gắt gao.

 

  Trẻ em tiếp xúc với mạng Internet quá sớm cũng là một trong những nguyên nhân.

Thường thì các tác phẩm có tính gợi dục sẽ dễ được đón nhận, mua nhiều, lợi nhuận cao. Nó cũng không khác gì với việc mua bán các sản phẩm độc hại khác, lợi nhuận cao và phá hoại xã hội. Nhà nước cũng không thể kiểm soát hết. Ta chỉ còn biết trông chờ vào lương tâm của những người làm công tác văn hóa, và tinh thần trách nhiệm của các bậc cha mẹ. Ta kêu gọi những ai làm công tác văn hóa phải nghĩ đến vai trò cao quý của mình là giúp xây dựng đạo đức xã hội, chứ không phải đi tìm lợi nhuận cao. Ta cũng kêu gọi các bậc cha mẹ cũng phải có tinh thần trách nhiệm cao trong việc bảo vệ con em mình thoát khỏi những thông tin độc hại gây phát dục sớm, bằng cách có hành động mạnh mẽ tấn công vào những nguồn thông tin kích dục như thế. Đừng làm ngơ để cho các thông tin kích dục tàn phá tâm hồn và đạo đức của con em mình. Ta phải xem những kẻ tạo ra thông tin kích dục là tội phạm văn hóa, tội phạm tâm hồn, tội phạm xã hội, và nên truy tìm chúng để trị tội. Mỗi người kiên quyết thêm một chút thì con cháu ta sẽ được nhiều lợi ích hơn.

Ngoài ra ta nên tìm cách phổ biến những tấm gương biết Kềm chế tính dục, phổ biến những phương pháp kiềm chế tính dục, phổ biến những ưu điểm của việc kềm chế tính dục. Nhân vật anh hùng trong một bộ phim sẽ có những thái độ kềm chế tính dục, sẽ khiến cho trẻ xem đó là khuôn mẫu để sống. Những ngôi sao nghệ thuật sẽ nói nhiều về việc sống đàng hoàng nghiêm túc. Việc giáo dục giới tính phải đưa đến kết quả là kiềm chế tính dục, chứ không phải chỉ vẽ cách sinh hoạt tính dục. Ngay cả những người đã trưởng thành, đã có gia đình, cũng vẫn rất cần phát triển khuynh hướng kiềm chế tính dục để giúp gia đình ổn định, đạo đức thăng tiến, sức khỏe tốt lành, (và tâm linh tiến bộ).

Trong các bữa ăn gia đình, cha mẹ nên nói với các con về khuynh hướng kềm chế tính dục, ca ngợi về việc kềm chế tính dục, sẽ hóa giải rất nhều ảnh hưởng xấu từ bạn bè bên ngoài. Các bạn trẻ có lý tưởng sống cao đẹp nên tuyên truyền khuynh hướng kềm chế tính dục cho các bạn mình bằng nhiều lý luận thông minh. Thầy cô giáo nên tranh thủ nhắc nhở học sinh về khuynh hướng kềm chế tính dục, sẽ giúp ngăn chận bớt ảnh hưởng của các nguồn thông tin độc hại mà các em âm thầm “khảo cứu”.

Bây giờ ta không thể lảng tránh chuyện tính dục như hồi xưa nữa vì trẻ đã biết quá nhiều. Ta phải nói thẳng, và phải nói sao cho khuynh hướng kềm chế tính dục được lớn mạnh trong tâm hồn các em.

 

Thiền định là một trong những phương pháp kềm chế và diệt trừ ái dục tốt nhất...
   

Ta cũng sẽ đến chùa tham vấn các vị tu sĩ có kinh nghiệm giữ gìn giới cấm, biết diệt dục tu hành. Ta sẽ học hỏi được cách kềm chế tính dục bởi ý chí kiên quyết, bởi trí tuệ nhận thức bản chất của dục, bởi kỹ năng thiền định nhiếp tâm giúp vượt qua bản năng tính dục sâu xa. Phật giáo luôn luôn có nhiều phương pháp hay trong việc diệt trừ ái dục.

Xin nguyện cầu cho xã hội an vui hạnh phúc.

Việt Quang

Người Bạn Tốt Nhất

Người bạn tốt nhất mà con người có được trên thế giới này có thể một ngày nào đó hóa thành kẻ thù và quay ra chống lại ta. Con cái mà ta nuôi dưỡng với tình yêu thương hết mực rồi cũng có thể trở thành một lũ vô ơn. Những người gần gũi thân thiết ta nhất, những người ta gửi gắm hạnh phúc và danh dự, có thể trở thành kẻ phản bội, phụ bạc lòng tin cậy và sự trung thành. Tiền bạc mà con người có được, rồi sẽ mất đi. Nó thường mất đi đúng vào lúc ta cần đến nó nhất. Tiếng tăm của con người cũng có thể tiêu tan trong phút chốc bởi một hành động khôn ba năm dại một giờ. Những kẻ phủ phục tôn vinh ta khi ta thành đạt có thể sẽ là những kẻ đầu tiên ném đá vào ta khi ta sa cơ.

Duy có một người bạn hoàn toàn không vụ lợi mà con người có được trong thế giới ích kỷ này, người bạn không bao giờ bỏ rơi ta, không bao giờ tỏ ra vô ơn hay tráo trở, đó là con chó của ta. Con chó của ta luôn ở bên cạnh ta trong lúc phú quý cũng như lúc bần hàn, khi khoẻ mạnh lẫn lúc ốm đau. Nó ngủ trên nền đất lạnh, dù gió đông cắt da cắt thịt hay bão tuyết lấp vùi, chỉ miễn sao được cận kề bên chủ. Nó hôn bàn tay ta dù khi ta không còn thức ăn gì cho nó. Nó liếm vết thương của ta và những trầy xước mà ta hứng chịu khi va chạm với cuộc đời tàn bạo này. Nó canh gác giấc ngủ của ta như thể ta là một ông hoàng dù ta có là một gã ăn mày. Khi tất cả bạn bè đã bỏ ta đi, thì nó vẫn ở lại. Dù ta khuynh gia bại sản, thân bại danh liệt, thì vẫn còn con chó trung thành với tình yêu nó dành cho ta như vầng thái dương trên bầu trời.

Nếu chẳng may mà số phận đá ta ra rìa xã hội, không bạn bè, vô gia cư, thì con chó trung thành chỉ xin ta một ân huệ là cho nó được đồng hành, được làm kẻ bảo vệ ta trước hiểm nguy, giúp ta chống lại kẻ thù. Và một khi trò đời hạ màn, thần chết đến rước linh hồn ta đi, để lại thân xác ta trong lòng đất lạnh, thì khi ấy, khi tất cả thân bằng quyến thuộc đã phủi tay sau nắm đất cuối cùng và quay về để sống tiếp cuộc đời của họ, thì khi ấy vẫn còn bên nấm mồ ta con chó cao thượng của ta, nằm gục mõm giữa hai chân trước, đôi mắt ướt buồn vẫn mở to cảnh giác, trung thành và chân thực ngay cả khi ta đã chết rồi.

Chỉ là..., vậy thôi!

Chỉ là có những điều không thể nói thành lời

chỉ là có những yêu thương rất đơn giản…

vậy thôi!

Như sau một ngày trở về nhà thấy mình như một đứa trẻ cần niềm vui

được nhìn Má nấu một nồi canh chua cho cả nhà ăn tối

có Ba ngồi hỏi han với tiếng cười thân quen quá đỗi

không gian của những cuộc đời gần gũi

vì cần có nhau…

Cho buổi sáng hôn lên má người mình yêu thương để bước ra phố xá ồn ào

thấy mình đủ niềm tin dù ngày mưa hay bão

thấy mình ở giữa những đám đông và bụi đường huyên náo

thấy mình có lúc muốn hét lên khi đối diện với nỗi lo cơm áo

rồi sau đó lặng lẽ bước đi…

Đôi khi biết mình muốn đứng im trong một khuya trời tối đầy sao trời

tự nói chuyện với trái tim đang giữ nhiều chua xót

sao cứ phải đòi hỏi trên môi toàn là vị ngọt

biết rằng sống cho mình thì đừng đặt nỗi đau lên vai những người khác

làm ơn đừng bắt ai gánh vác

chỉ để mình được vui…

Chỉ là một cái nắm tay có khi cứu được một con người

chỉ là có khi lắng nghe thôi mà làm bớt đi một đêm trắng

chỉ là có khi cúi xuống cũng đã là câu trả lời cho những điều ân hận

chỉ là có khi một nụ cười cũng trở thành yêu thương vô tận

giúp sống sót trong cuộc đời…

Chúng ta hay muộn phiền cho những gì lớn lao tận xa xôi

rồi muộn phiền luôn những gì thân quen và nhỏ bé

đến khi biết cắn răng cuộn tròn mình trong góc tối mới nhận ra giá trị của hơi thở

của giọng nói, tiếng bước chân, của thanh âm “Xin lỗi” trước một giây đổ vỡ

đâu phải ai cũng có thể bắt đầu…

Đâu phải ai cũng có thể nhận ra mình ảo tưởng quá lâu

đâu phải ai cũng biết mình đang làm đau những người bên cạnh

đâu phải ai cũng tự choàng khăn khi trời trở lạnh

đâu phải ai cũng ít ỏi những vết thương dù bên ngoài lành lặn

mặc từng giờ đều thứ tha…

Chỉ là, có rất nhiều yêu thương đơn giản

trong mỗi ngày đi qua…

(Nguyễn Phong Việt)

Những gì tôi đã học được nơi Trịnh Công Sơn

“Đối với tôi, anh Sơn không phải là một thần tượng. Có những tài năng lớn và những nhân phẩm lớn. Nhưng một tài năng lớn ẩn trong một nhân phẩm lớn thì rất hiếm có. Trịnh Công Sơn là một người hiếm có”.

Trong phần dẫn nhập cho một tuyển tập các ca khúc, Trịnh công Sơn đã viết: "Ban đêm tôi nhìn trời đất để học về lòng bao dung, nhìn đường đi của kiến để biết về sự nhẫn nhục. Sông vẫn chảy đời sông, suối vẫn trôi đời suối. Đời người cũng chỉ để sống, và hãy thả trôi những tỵ hiềm".

Nhìn trời để thấy mình nhỏ bé trong vũ trụ vô biên, con người chỉ là hóa thân của một hạt bụi trong mênh mông trần thế. Nhìn đất để học cái hạnh tha thứ bao dung của đất. Đất nhận biết bao nhiêu là chất thải dơ bẩn của con người, nhưng lại chuyển hóa tất cả để lại nuôi sống mọi loài.

Kiến biểu hiện cho lòng kiên nhẫn. Người ta nói kiến tha lâu đầy tổ chẳng khác gì nước chảy đá mòn. Hình ảnh một đàn kiến bò luôn luôn giữ đúng đường đi còn gợi cho ta về sự nhẫn nhục.

Nhẫn nhục làm nguôi sự giận dữ và bắt đầu cho sự tha thứ. Tha thứ trong ý thức con người nhỏ bé đối với vạn vật. Tha thứ trong ý thức quên mất cái ngã của mình. Cho nên "Sống trong đời sống, cần có một tấm lòng. Để làm gì, em biết không? Để gió cuốn đi" là thế. Chung quy cũng tại người đời thường thấy cái "Tôi" của mình quá lớn. Không ai muốn người khác hơn mình. Tham - sân - si vốn là ba nghiệp lớn của con người. Mọi tỵ hiềm, ganh ghét cùng những tính xấu khác đều do chấp ngã mà ra. Không chấp ngã mới có thể khiêm nhường và bao dung.

Khiêm nhường là một phẩm hạnh cao quý. Có khiêm nhường mới có thể tha thứ. Nhưng tha thứ không phải là chuyện dễ làm đối với mọi người.

Người ta thường có thể tha thứ mà không thể quên. Tha thứ biểu hiện bên ngoài. Quên là thầm lặng bên trong. Điều thầm lặng bên trong mới làm người ta ray rứt.

Trịnh Công Sơn là một người nổi tiếng. Nổi tiếng quá sớm và đương nhiên phải có những người ganh ghét, mặc dù anh là một người rất khiêm tốn.

Sống giữa những ganh ghét tục lụy, chưa bao giờ nghe một người bạn nào nói Trịnh công Sơn có lòng tỵ hiềm với bất cứ ai. Trái lại, anh đã từng gặp những người ganh tỵ, đối xử không công bằng với anh. Có những người thể hiện một cách trắng trợn vì đố kỵ, cũng có những người nói xấu anh với mục đích đẩy anh ra khỏi lòng yêu thương của quần chúng. Chưa bao giờ thấy anh có phản ứng. Nhiều lắm thì cũng là những lời than phiền nhẹ nhàng. Lòng bao dung và tha thứ của anh đã thể hiện rất nhiều ngay cả với những kẻ không xứng đáng với tình yêu của anh đối với họ. Quên hay không chỉ trong lòng anh biết, nhưng mãi đến khi nhắm mắt, không bao giờ nhắc đến điều mình đã tha thứ thì có lẽ anh đã quên hẳn trong lòng.

Hai chữ "Thôi kệ" của anh vẫn thường được bạn bè nhắc đến như một ấn tượng về người nghệ sĩ tài hoa này. Hiếm khi anh thắc mắc khi nghe một điều nói không đúng về mình, và không bao giờ anh có ý định cải chính những điều sai lầm đó.

Từ hai chữ Thôi kệ của anh, tôi đã học được nhiều điều. Hãy bắt đầu bằng chữ Nhẫn: Có một người làm bực mình, thay vì phản ứng ngay lúc đó thì tôi tự nhủ lòng, để mai hẵng nói. Hôm sau thì sự giận dữ của mình đã nguội rồi và không còn hứng thú để nói chuyện hôm qua.

Anh thường nói cuộc đời không có bao năm, tại sao lại phải phí mất thì giờ làm những chuyện đó. Anh nói, nếu người ta nói một điều sai lầm về mình và mình thưc sự không làm điều đó, thì cần gì phải cải chính. Trong những năm tháng trước lúc từ giã cuộc đời, anh thường hát cho bạn bè nghe ca khúc "Mưa hồng" và "Một cõi đi về" như một lời nhắn cho những ai còn ham mê vọng động, chưa thoát ra khỏi cái Ngã của mình.

Anh Sơn uống rượu từ thời còn trẻ, và rượu trở thành không những là một người bạn, mà còn là một nhu cầu. Bởi vì có bạn thì phải cần có rượu để làm mồi câu chuyện. Thường nói rượu gọi bạn. Không ngày nào anh không uống rượu, cho đến một thời gian rất ngắn trước khi qua đời, vì tình trạng sức khỏe trầm trọng, anh đành phải ngừng.

Đó là một trong những tiến thóai lưỡng nan của anh.

Anh không thể tiếp tục uống rượu nhưng không bao giờ muốn mất bạn. Vì vậy, anh lúc nào cũng sẵn sàng rượu để mời bạn và ngồi nhìn bạn bè uống. Không phải dễ dàng để có thể làm như thế. Nó phải xuất phát từ sự nhẫn nhịn và lòng bao dung để nhìn người khác đang hưởng thụ cái thú mà mình thèm muốn được thụ hưởng.

Tôi đã từng nghe một vị cao tăng nói: "Làm từ thiện nhiều sẽ mở mang trí tuệ." Và Ngài giải thích: "Nếu có thể lấy của cải của mình để làm từ thiện thì rõ ràng là minh không quá tham luyến vật chất. Bớt tính toán chuyện tiền bạc vật chất, trí óc sẽ luôn luôn được tỉnh táo sáng suốt.".

Có những người không những hà tiện, keo kiệt về vật chất mà còn keo kiệt cả lời nói.

Không phải mất tiền để nói một lời cảm ơn một người nào đó đã làm cho mình một điều nhỏ nhặt như nhường một chỗ ngồi, mở hộ cánh cửa, mà cũng không mở miệng được. Cho nên có hạnh bố thí không phải chỉ cho người khác vật chất mà còn cho người khác sự quan tâm, an ủi.

Tôi chưa bao giờ nghe anh Sơn nói một câu làm xúc phạm người khác.

Đã có lần anh đến thăm một nơi ở của những người bị tàn phế vì chiến tranh và anh nói với họ: "Các bạn không nên măc cảm vì mình là người tàn phế. Đó chỉ là thể xác. Tôi nghĩ tâm hồn các bạn vẫn lành lặn và đẹp, TÀN mà không PHẾ. Ngoài đời chúng tôi, ngược lại có những người lành lặn, nhưng đôi khi lại tàn phế trong tâm hồn."

Bản thân cũng đã có lúc tuyệt vọng, nhưng anh lại tự nhủ lòng: "Tôi ơi đừng tuyệt vọng". Ca khúc "Tôi ơi đừng tuyệt vọng" đã từng giúp cho nhiều người thoát khỏi cơn tuyệt vọng và can đảm trở lại với cuộc sống, trân trọng cuộc sống, vì "Cuộc đời đó có bao nhiêu mà hững hờ."

Gần anh Sơn từ lúc còn trẻ cho đến khi anh nằm xuống, tôi chưa bao giờ tìm thấy nơi anh chút bụi hận thù. Trong suốt cuộc đời, anh đã "để gió cuốn đi" không chỉ một tấm lòng mà còn thả trôi đi những hỷ nộ ái ố của những kẻ đôi khi đã vô tình ngược đãi anh.

Có người hỏi anh làm thế nào để có thể toàn vẹn trong cuộc sống với đủ loại bạn bè với những tình cảm yêu ghét, anh trả lời: "Mình luôn luôn cố gắng sống thế nào cho tử tế."

Khó khăn làm sao hai chữ "tử tế" ấy.

Đối với tôi, anh Sơn không phải là một thần tượng. Có những tài năng lớn và những nhân phẩm lớn. Nhưng một tài năng lớn ẩn trong một nhân phẩm lớn thì rất hiếm có. Trịnh Công Sơn là một người hiếm có.

Riêng tôi đã học được nơi anh từ hai chữ "thôi kệ" cùng rất nhiều điều. Và, tôi luôn luôn tâm niệm phải cố gắng sống thế nào cho thật tử tế.

LTS: Hoàng Tá Thích là em rể của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Quen biết nhạc sĩ từ thời thanh niên và sau này là "người trong nhà", nên tác giả có điều kiện để hiểu và viết đúng về đời thường của nhạc sĩ.

Một câu nhịn, chín câu lành...

Theo cách hiểu thông thường của đa số chúng ta, nhẫn nhục có nghĩa là nhịn nhục, chịu đựng. Tiêu biểu nhất là tinh thần nhẫn nhục này khi đi vào dân gian đã được người xưa thể hiện qua câu tục ngữ: “Một câu nhịn, chín câu lành.” Trong mọi sự mâu thuẫn, xích mích với người khác, biết nhịn nhục là điều tốt nhất, vì nó sẽ mang đến mọi sự an ổn thay vì là hiềm khích, tranh chấp.

Cách hiểu này có thể giúp ta có được một quan điểm sống ôn hòa hơn, khuyến khích mọi người cùng cố gắng duy trì sự đoàn kết và hòa khí trong cộng đồng. Tuy nhiên, dù sao ta cũng có thể thấy ngay là ở đây chỉ nêu lên một cách rất chung chung. Trong thực tế, lắm khi có những trường hợp mà không phải sự nhịn nhục, chịu đựng hay thối lui bao giờ cũng là giải pháp tốt nhất. Và trong một chừng mực nào đó, giải pháp “nhịn nhục” còn có phần tiêu cực vì nó góp phần vào sự tồn tại của những yếu tố xấu trong cộng đồng.

Sự thật là trong mỗi một tập thể đều có những phần tử xấu nào đó, bởi vì ngay trong mỗi con người chúng ta cũng đều tồn tại những yếu tố xấu nhất định. Sự nhịn nhục có thể là giải pháp tốt trong một số trường hợp, nhưng khi đối mặt với những yếu tố xấu thì nó trở thành tiêu cực, vì nó cản trở sự vươn lên hoàn thiện của bản thân mỗi người cũng như của cả cộng đồng.

Khi một thành viên có những cung cách ứng xử sai trái, gây tổn hại đến những thành viên khác trong cộng đồng, sự nhịn nhục đối với anh ta sẽ là một quyết định sai lầm, có hại cho mọi người và cho cả bản thân anh ta. Ngược lại, những phản ứng thích hợp cần thiết sẽ giúp anh ta có điều kiện nhận biết và điều chỉnh hành vi không tốt của mình, và điều đó không chỉ giúp ngăn ngừa những tổn hại cho mọi người mà còn có lợi cho chính bản thân anh ta, vì nó giúp anh trở thành một người hoàn thiện hơn.

Vì thế, nếu hiểu nhẫn nhục là nhịn nhục, chịu đựng, thì cần thiết phải hiểu thêm rằng đó là sự nhịn nhục, chịu đựng trong những trường hợp thích hợp. Nói khác đi, cách hiểu như vậy là còn quá hẹp so với ý nghĩa thực sự của khái niệm nhẫn nhục.

Vậy nhẫn nhục là gì? Để hiểu được một cách đầy đủ ý nghĩa của khái niệm này, điều tất nhiên là chúng ta phải quay sang tìm hiểu những sự giảng giải trong kinh luận của Phật giáo, bởi vì đây là một thuật ngữ Phật giáo được mượn dùng để dịch từ Kṣānti (Sàn-đề) trong tiếng Phạn.

Trong kinh Phật, hạnh nhẫn nhục được xếp vào một trong sáu pháp tu gọi là ba-la-mật, nghĩa là những pháp tu có thể giúp ta đạt đến sự giải thoát. Kinh Giải thâm mật, quyển 4, giải thích về nhẫn nhục bao gồm 3 ý nghĩa. Một là nại oán hại nhẫn, nghĩa là nhận chịu những điều tổn hại do người khác gây ra cho mình. Hai là an thọ khổ nhẫn, nghĩa là có thể an nhiên chấp nhận mọi sự đau đớn, khổ não. Và ba là đế sát pháp nhẫn, nghĩa là có thể quan sát, nhận biết đúng bản chất của mọi sự việc để an nhiên chấp nhận. Thêm vào đó, luận Du-già sư địa quyển 51 mô tả hạnh nhẫn nhục bao gồm ba tính chất: một là không giận tức, hai là không kết thành thù oán, và ba là trong lòng không có những ý tưởng xấu ác.

Kết hợp sự giải thích và mô tả trong 2 bản kinh luận nêu trên, chúng ta có thể hiểu được rằng nhẫn nhục không chỉ đơn giản là sự nhịn nhục, chịu đựng, mà bao hàm một sự nhận thức, hiểu biết sâu sắc và toàn diện về đối tượng, sự việc, từ đó mới dẫn đến sự chấp nhận với một tinh thần từ hòa, không có sự sinh khởi của sân hận và tư tưởng xấu ác, và vì thế cũng không tạo ra sự thù hận, oán ghét.

Còn rất nhiều kinh luận khác giảng giải sâu xa và toàn diện hơn về hạnh nhẫn nhục, vốn được xem là một trong các pháp tu quan trọng. Tuy nhiên, trong phạm vi chúng ta đang muốn bàn đến thì có thể tạm chấp nhận một định nghĩa như trên là tương đối hoàn chỉnh. Vấn đề ở đây là, ngay cả một định nghĩa được giới hạn tương đối như thế cũng có thể đã là phức tạp và khó hiểu đối với một số người. Vì thế, có lẽ tốt hơn chúng ta nên nói rộng thêm đôi chút về những điểm chi tiết trong định nghĩa này.

Trước hết, cả 3 tính chất được mô tả trong bộ luận Du-già sư địa – không giận tức, không kết thành thù oán và không có ý tưởng xấu ác – phải được xem là những yếu tố tất yếu, không thể thiếu được đối với hạnh nhẫn nhục. Khi thiếu đi một trong các yếu tố này, cho dù ta có chấp nhận, có nhịn nhục được đối với bao nhiêu sự việc đi nữa, thì điều đó cũng hoàn toàn không thể xem là thực hành được hạnh nhẫn nhục. Vì thế, thực hành hạnh nhẫn nhục cũng có nghĩa là phải có sự nuôi dưỡng, phát triển của cả 3 yếu tố này ngay trong tự thân chúng ta.

Thứ hai, về 3 ý nghĩa được giải thích trong kinh Giải thâm mật, nên được xem là những trình tự phát triển, những bước tiến tuần tự trong sự thực hành hạnh nhẫn nhục. Và như thế, ở mức độ cao sẽ bao gồm cả mức độ thấp hơn trước đó, nhưng khi thực hành một mức độ thấp thì không nhất thiết ta phải hiểu và thực hành được cả những yêu cầu của mức độ cao hơn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy là hai mức độ đầu tiên có nhiều sự gần gũi hơn, và hầu hết chúng ta đều có thể bắt tay thực hành ngay nếu có sự cố gắng, trong khi mức độ thứ ba lại là một sự hoàn thiện rốt ráo của cả hai mức độ trước đó, và đòi hỏi một quá trình tu tập dài lâu trước khi có thể thực sự hiểu và hành trì được ở mức độ cuối cùng này.

Để thấy rõ hơn nhận xét này, trong những trang sau đây chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu qua cả 3 ý nghĩa của hạnh nhẫn nhục vừa được nói trên: nhẫn nhục đối với những tổn hại do người khác gây ra, nhẫn nhục trong những hoàn cảnh khổ đau, và thấu triệt bản chất của mọi sự việc để có thể nhẫn nhục với tất cả.

Bí mật của sự lạc quan

Nhiều bạn vẫn thắc mắc: có lúc mình nhìn cuộc sống bằng lăng kính màu hồng, lúc khác mình lại thấy nó cực kỳ chán chường và u ám, thế phải làm sao để lúc nào cũng lạc quan yêu đời? Bí mật nằm trong từng chữ cái của từ OPTIMIST theo hướng này:

O - open: Mở lòng mình ra với cuộc sống và mở mắt ngắm nhìn thế giới tươi đẹp quanh mình.
P - pleasure: Hãy tìm cho mình một niềm vui thích, một môn thể thao, một niềm đam mê âm nhạc hay đơn giản là việc chăm sóc một chậu hoa trên bệ cửa.
T - tacful: Hãy nở một nụ cười lịch thiệp với một người mà bạn gặp, biết đâu đấy là sự khởi đầu cho một quan hệ mới.
I - I: Để yêu cuộc sống, hãy bắt đầu bằng việc yêu mình. Chăm chút cho chính bạn một cơ thể khỏe mạnh, một vóc dáng ưa nhìn...
M - macho: Hãy là một "đại trượng phu". Đơn giản là hãy sống ngẩng cao đầu. Khi đó bạn chẳng phải bận tâm lo lắng gì về những việc mình đã làm, những gì mình đã nói. Tất nhiên, khi đó chúng ta sẽ cảm thấy thoải mái và tự tin hơn nhiều.
I - idea: Sao không nghĩ ra một ý tưởng nào đó làm bản thân hay sự việc nào đó thay đổi tích cực.
S - sabbate: Từ này có nghĩa là... nghỉ phép. Nếu bạn cảm thấy buồn tẻ, chán nản, hãy thư giãn để có thời gian cân bằng cuộc sống.
T - tender-hearted: Dịu hiền, nhạy cảm, có bản chất tốt bụng và dịu dàng. Bạn nghĩ sao nếu mình là một người như thế nhỉ?

Ngoại tình nhìn từ góc độ y học

Đối với nhiều người, ngoại tình là "quả cấm" hứa hẹn nhiều thú vị. Đến khi họ bắt đầu nhận thức được mọi chuyện đều ngược lại, thì đã muộn. Những người "ngoại tình" chẳng mấy chốc sa vào mớ bòng bong lừa dối, để rồi chuyện tình vụng trộm và tội lỗi thường kết thúc không chỉ để lại những đau khổ về tâm hồn, mà còn tổn hại nhiều đến sức khỏe. Nhiều người bất chấp đạo lý, lao vào những cuộc phiêu lưu tình ái ngoài hôn nhân. Lúc đầu, mối quan hệ yêu đương "không được phép" kích thích sự hưng phấn tột độ. Tác động của các tuyến hormone sẽ khiến gương mặt rạng rỡ và mắt long lanh hơn. Nếu lương tâm họ có bị cắn rứt chút nào, cũng nhanh chóng bị lấn át bởi trạng thái hưng phấn tình dục cao trung hòa mặc cảm tội lỗi. Nhưng dần dần, thực tế sẽ chống lại hưng phấn ấy. Rồi đến lúc những người ngoại tình bắt đầu suy nghĩ: Những hậu quả báo trước do tan vỡ gia đình đối với con cái, tài sản và mối tình vụng trộm cũng khó có tương lai, càng đẩy họ vào tình trạng lo sợ hơn. Và ở họ sẽ xuất hiện hàng loạt triệu chứng liên quan đến stress. Vì lo sợ chuyện bị lộ, kẻ ngoại tình thường ăn ngủ không yên. Kết quả là ban ngày họ thấy mệt mỏi, giảm năng suất làm việc, và khó tập trung suy nghĩ. Vòng luẩn quẩn này khiến họ ngày càng suy sụp. Ngoài ra, sự đối lập giữa ngây ngất do cuộc hẹn hò và việc phải trở về nhà cũng khiến họ dễ bị chứng trầm uất. Rốt cuộc stress chuyển thành những đau đớn về thể xác. Mức hormone do stress quá cao trong máu làm tăng huyết áp và tim đập nhanh hơn, do đó đàn ông có thể bị trụy tim. Ở những người phụ nữ ngoại tình, stress do mặc cảm tội lỗi có thể làm rối loạn chu kỳ kinh nguyệt. Bên cạnh đó, nếu mức hudrocartizo, một hormone khác, tăng trong thời gian dài, hệ thống miễn dịch của cơ thể sẽ bị hỏng, làm giảm khả năng chống đỡ bệnh tật. Tiếc thay, nếu chuyện ngoại tình bị lộ, nó cũng ảnh hưởng cả tới sức khỏe người chồng hoặc người vợ bị lừa dối. Bởi lẽ trong thang bậc các nhân tố gây ra stress, sự phản bội thể xác được coi là một trong những "đòn giáng nguy hiểm nhất" đối với tinh thần và sức khỏe con người. Ngay lúc người vợ hoặc chồng "biết chuyện", trạng thái "đối mặt hoặc chạy trốn" bắt đầu giằng xé. Trong máu xuất hiện một hỗn hợp các chất hóa học có tác động rất mạnh, kể cả hormone đưa thêm máu vào các bắp thịt, chất edophina phong tỏa cơn đau, chất artenalin huy động các dự trữ glucoza trong cơ thể. Những trạng thái được mô tả "tim tôi ngừng đập" hoặc "tôi sững sờ đứng như trời trồng" là do những hoạt chất ấy tăng cường gây nên. Thông thường, những cảm giác ấy tuy rất mạnh, nhưng cũng chóng qua và hoàn toàn vô hại. Vấn đề nguy hiểm là cảm giác bị lừa dối khiến trạng này không hoàn toàn biến mất như sự hoảng sợ khi ta gặp thú dữ. Khi đó, một hỗn hợp mới các hormone đưa cơ thể sang trạng thái "chống sốc" vào cuộc. Trớ trêu thay, phía bị lừa dối lại cũng phải chịu những hậu quả y hệt phía có lỗi: hệ thống miễn dịch bị phá vỡ, chu kỳ kinh nguyệt bị rối loạn. Cảm giác lo âu kéo dài tác động tới trung tâm não điều hòa sự ăn ngon miệng, khiến họ ăn mất ngon, hoặc ăn không ngừng. Nỗi lo lắng kinh niên làm giảm trọng lượng hormone Lestosteeron trong máu, mà chất này lại điều hòa sự say mê tình dục, khiến phụ nữ mất hứng thú, còn đàn ông có thể bị bất lực. Một trong những hậu quả xấu nhất của sự phản bội vợ chồng là khiến người ta bị mất đi lòng tự tôn. Cảm giác bị sỉ nhục kéo theo một loạt thay đổi trong cơ thể. Nhiều chức năng bình thường của cơ thể bị chậm lại, chất serotoni tiết ra ít hơn gây giảm trí nhớ, không tập trung tư tưởng, phản xạ kém... Một số người vẫn cảm thấy phẫn nộ với người vợ hoặc người chồng không chung thủy trong nhiều năm sau đó, khi "vụ việc" tưởng chừng đã quên lãng. Việc ghìm nén sự tức giận làm thần kinh luôn căng thẳng, các cơ không được thư giãn ở mức cần thiết. Gần 80% trường hợp bị đau đầu do sự căng thẳng các cơ, làm cản trở máu lên não. Một số triệu chứng khác: rối loạn tiêu hóa, mất ngủ, đãng trí và hay cáu kỉnh. Nếu nỗi bực bội âm ỉ từ năm này qua năm khác, trạng thái không lành mạnh đó làm tăng nguy cơ tắc nghẽn mạch máu, gây chứng đột quỵ và các căn bệnh tim mạch khác. Trong kinh thánh, "ngoại tình" là một trong bảy tội đáng chết. Giờ đây, theo các chứng cứ y học có lẽ "ngoại tình" là một tội gây chết người thật sự chứ không phải chuyện chơi.

Trái Tim Vô Cảm

Người ta sinh ra ở đời, ai cũng có một trái tim nhưng không phải trái tim nào cũng rung động như nhau. Có trái tim vô cùng nhạy cảm, chỉ một chút rung động nhẹ nhàng cũng xao xuyến cả tâm hồn nhưng cũng có trái tim trơ trơ như gỗ đá trước những buồn vui của người khác. Có phải "trời sinh ra thế" hay con người cần trải lòng với những gì tồn tại xung quanh, tâm hồn mới trở nên nhạy cảm, đáng yêu và có khả năng đem lại niềm hạnh phúc tinh thần cho những ai sống gần mình.

Cristophe André, một nhà tâm lý học người Pháp, mới xuất bản cuốn La force des émotions (Sức mạnh cảm xúc), đang nằm trong danh mục những cuốn sách bán chạy nhất hiện nay ở nước này. Khi phóng viên tạp chí Le Figaro đặt câu hỏi: "Làm thế nào để sống hạnh phúc?", ông trả lời: "Trước hết phải cảm nhận được nó. Nếu có hạnh phúc mà không ý thức được nó cũng bằng không. Thí dụ một buổi hoàng hôn mùa thu dịu mát, bạn đi dạo đâu đó trên cánh đồng hay trong công viên, bạn nghe tiếng dế kêu, nhìn lên trời, mấy vì sao lấp lánh trên bầu trời gần tối, đó là khung cảnh có thể dẫn đến hạnh phúc. Thế rồi bạn về nhà, thấy con bạn nằm trong chăn ấm thò đầu ra cười tươi: "Con chào bố", có mấy chú cún nhồi bông quanh chỗ con bạn nằm. Tự nhiên trong lòng bạn thấy dễ chịu êm ái. Đó chính là cảm giác hạnh phúc".

Theo André, "con người là một 'con vật xã hội' có trái tim nhạy cảm với đồng loại, với những khung cảnh, tình huống hạnh phúc. Trái tim ai càng nhạy cảm bao nhiêu càng có cơ may được hưởng hạnh phúc bấy nhiêu". Thật bất hạnh nếu ai đó sinh ra cũng có một trái tim nhưng lại là trái tim vô cảm. Vậy khả năng nhạy cảm của trái tim có phải là khả năng bẩm sinh, di truyền hay người ta có thể tự tạo ra nó?

Rất dễ nhận thấy khi còn nhỏ, nói chung tâm hồn chúng ta đều nhạy cảm. Trẻ thơ dễ xúc động trước những niềm vui nỗi buồn dù rất nhỏ. Nhiều em xuýt xoa thậm trí oà khóc khi con mèo bị đau hoặc vui sướng đến nhảy cẫng lên khi được ai tặng mấy cái kẹo. Nhưng rồi cùng với thời gian và sự trải nghiệm cuộc đời, có những trái tim trở nên chai sạn. Điều này một phần do ảnh hưởng của hoàn cảnh sống. Nó phụ thuộc rất nhiều vào việc lúc nhỏ, ta có được những người xung quanh dạy biết sướng vui, buồn khổ, chia sẻ tâm tư với mọi người không? Nếu không, ta sẽ trở nên vô cảm trước những diễn biến xung quanh, lạnh lùng và băng giá như một cánh cổng luôn khép chặt trước mọi người. Và đó là điều bất hạnh trước hết cho chính ta và sau nữa là cho ai phải ở bên ta suốt đời.

Người có trái tim nhạy cảm luôn hiểu được niềm vui, nỗi buồn của người khác. Nhất là trong cuộc sống gia đình, mọi thành viên đều không vô cảm trước trạng thái tâm hồn của nhau. Người xưa nói: "Một con ngựa đau cả tầu bỏ cỏ". Đến loài vật còn thế, huống chi là con người. Thế nhưng trong thực tế, không phải bao giờ vợ chồng cũng chia sẻ được với nhau. Hiện nay ở Pháp có dịch vụ chia sẻ tâm sự. Bạn chỉ cần nhấn số điện thoại của một công ty có tên là "người bạn tâm tình", bạn sẽ được gặp một người có thế hiểu được nỗi đau của bạn. Những người sử dụng dịch vụ tâm lý này không phải chỉ toàn những người độc thân mà không ít người có gia đình, vợ chồng con cái đầy đủ nhưng chỉ vì người này vô cảm trước niềm vui của người kia nên đành phải chia sẻ với người ngoài.

Các công trình nghiên cứu tâm lý gần đây đều cho thấy nhu cầu chia sẻ tâm tình của phụ nữ cao hơn đàn ông. Tất cả những người vợ trên thế gian này đều thích được chồng quan tâm đến mình. Nếu người vợ có tâm sự buồn phiền hay một niềm vui nào đó, họ rất muốn chia sẻ với người khác, trước nhất là với chồng. Nếu người chồng lại có trái tim vô cảm, không nhận thấy trái tim xao động trong tâm hồn người vợ thì đó là niềm bất hạnh lớn mà tiền bạc, của cải không thể thay thế được. Nói một việc đơn giản như vợ may được bộ quần áo mới hoặc làm kiểu đầu mới mà người chồng có thế vô tình không nhận ra những thay đổi đó, không một lời bình luận khen chê, thì bao nhiêu công sức của vợ còn nghĩa lý gì? Trong khi chị ta đến cơ quan, từ thủ trưởng đến nhân viên, ai vừa gặp cũng thấy điều mới mẻ đó và trầm trồ khen ngợi, thử hỏi có người vợ nào không cảm thấy buồn khi sống bên người chồng vô cảm như thế?

Người đàn ông nào từng yêu dù chỉ một lần chắc chắn nhận thấy tình cảm của người phụ nữ họ yêu không bao giờ phẳng lặng như mặt nước ao hồ mà thường xuyên lên xuống như ngọn sóng. Nếu dùng đồ thị để thể hiện thì sẽ là đường biểu diễn có hình "sin". Đa số đàn ông cho điều này là lạ, có người tưởng rằng mình đã yêu phải một người kỳ quặc nhưng thật ra hầu hết nếu không muốn nói là tất cả phụ nữ đều như thế!

Nhà nghiên cứu tâm lý giới John Gray nhận thấy, khi tình yêu của phụ nữ đi lên, họ sẵn sàng hiến dâng và tiếp nhận mọi thứ nhưng lúc đến đỉnh rồi, giống như con sóng, nó đổ ụp xuống rất nhanh, nó diễn ra theo một chu kỳ tự nhiên, không phụ thuộc vào ý muốn của họ. Jonh Gray còn khẳng định chu kỳ này thường giao động trong khoảng từ 21 đến 35 ngày. Có những ông chồng phát điên lên: "Anh đã làm gì sai? Tại sao em lại như thế?". Nhưng có gì "vô duyên" hơn câu hỏi ấy bởi vì không bao giờ có câu trả lời, ngoài sự im lặng hay những giọt nước mắt và tiếng thở dài thất vọng.

Có những người chồng khi thấy vợ lộ vẻ đau buồn đã không chia sẻ lại còn gay gắt: "Nhà cao cửa rộng, đầy đủ tiện nghi, con cái khoẻ mạnh, còn muốn gì?". Có lẽ với nhiều đàn ông, tiền là giải pháp của mọi vấn đề. Khi họ còn nghèo, người vợ buồn phiền họ thông cảm được, bởi nỗi khổ khi thiếu thốn về vật chất ai cũng nhìn thấy. Nhưng bây giờ họ giàu lên, nhà ba bốn tầng ôtô, tivi, tủ lạnh, điều hoà, cái gì cũng có mà người vợ mặt ủ mày ê là điều không thể chấp nhận. Họ không biết rằng khi nhu cầu vật chất của người phụ nữ được thoả mãn, họ sẽ nhận thức một cách rõ hơn về nhu cầu tình cảm của mình. Người chồng nào nghĩ rằng phụ nữ giàu có thì lúc nào cũng vui sướng và mãn nguyện là hoàn toàn sai. Quan niệm này không những phi thực tế mà còn thiếu tôn trọng người phụ nữ. Bất kể giàu nghèo, địa vị xã hội hay hoàn cảnh thế nào, người phụ nữ vẫn có quyền được cảm thấy đau khổ, thất vọng và lúc đó họ rất cần sự quan tâm, thấu hiểu của chồng.

Các nghiên cứu về đời sống vợ chồng gần đây còn cho thấy, nếu lúc cảm thấy đau khổ mà phụ nữ không được nâng đỡ, chia sẻ thì sẽ không bao giờ họ cảm thấy thực sự hạnh phúc. Bởi muốn cảm nhận được niềm hạnh phúc lớn lao, phụ nữ phải có lúc chìm sâu xuống đáy giếng tâm hồn, để giải thoát, hàn gắn, làm trong sạch tình cảm của mình. Giống như để cảm thấy một bữa ăn ngon, người ta cần phải đói.

Khi tình cảm của người phụ nữ dâng lên, họ bằng lòng với thực tại nhưng khi đợt sóng tình cảm bắt đầu rút xuống mới là lúc họ ý thức được mình còn thiếu những gì. Giống như cái cốc chỉ có nước đến một nửa, khi tình cảm đang dâng lên người ta nhìn vào nửa có nước và hài lòng với sự đấy đủ của mình, còn khi xuống dốc, người ta nhìn vào nửa không có nước và chỉ thấy tất cả là trống rỗng. Vợ chồng chỉ có được hạnh phúc khi cả hai đã đồng cảm với nhau, khi vui cùng vui, khi buồn cùng chia sẻ và sẽ là bất hạnh nếu một trong hai người có trái tim vô cảm với người kia.

Điều đọng lại trong tôi là tấm lòng tử tế, sự khiêm nhường mà con người dành cho nhau

Dù đã cố, bà vẫn không thể cứu vãn cuộc sống hôn nhân của con gái. Bà tâm sự...

- Khi bà chia tay với ông con gái đã sắp xếp một chuyến du lịch mong hàn gắn ba mẹ. Vậy khi hôn nhân của con gái đang ở bờ vực, bà đã khuyên giải con thế nào?

- Cuộc đời có duyên, có nợ. Cuộc tình của con tan vỡ cũng không tránh khỏi quy luật. Bản thân tôi cũng khóc vì thương hai đứa rất nhiều. Với tư cách một người mẹ, người bạn, những gì cần nói đã nói, cần làm cũng đã làm, nhưng tôi tôn trọng quyết định riêng của chúng. Đôi khi, hạnh phúc như một cái vung tay, mình không thể níu kéo. Đến lúc phải buông thì buông, níu kéo để rồi cằn nhằn, rồi không vui vẻ với nhau thì không hay chút nào.

- Thường khi có đổ vỡ, người ta hay quy kết trách nhiệm. Trong chuyện của con gái mình, bà nghĩ lỗi thuộc về ai?

- Không thể đổ lỗi cho ai cả. Cả trước và sau khi sự việc xảy ra, tôi vẫn thương và xem hai đứa đều như con ruột của mình. Thật ra, hai đứa đều rất dễ thương, nhưng khi gắn với nhau lại sinh ra biết bao chuyện nhỏ nhặt. Đặc biệt là tính tự kiêu, tự ái. Nó rất nguy hiểm, "giết" người ta bất cứ lúc nào. Nhiều cái nhỏ nhặt góp vào, thành ra việc lớn. Mình không như ý, cũng phải biết chấp nhận. Tiếng Mỹ có câu: "Take two to tangle" (phải có hai người mới nhảy điệu tango) đấy thôi.

- Trường hợp không gặp may trong đời sống hôn nhân của bà và con gái dễ làm mọi người nghĩ đến cụm từ "hồng nhan đa truân". Bà nghĩ sao?

- Từ "đa truân" làm liên tưởng đến những người đàn bà cam chịu, cố lờ đi trước mọi thói hư tật xấu của chồng để an phận trong đời sống. Nhưng tôi không như thế. Người đàn ông đã có cử chỉ yêu đương với phụ nữ khác, khi quay về cảm giác dành cho nhau làm sao còn nguyên vẹn, thiêng liêng nữa. Có lẽ, tôi là người quan niệm hơi cổ hủ.

- Và đó cũng là nguyên nhân khiến hôn nhân của bà tan vỡ?

- Giờ ngồi lại, kể vì sao nên chuyện không để làm gì. Điều tôi tự hào là dù trong hoàn cảnh nào, mình cũng đã làm tròn trách nhiệm của một người vợ, đã đóng một vai trò quá đẹp cho chồng hãnh diện. Người ta không thấy giá trị của mình thì cũng đành chịu.

- Vì sao mà ly hôn đã lâu, bà vẫn không tiến thêm bước nữa?

- Tôi có bạn trai, nhưng không nhất thiết trói buộc nhau bằng cuộc sống hôn nhân. Ngày trước khi đám cưới với ông, tôi cũng đâu cần đến tờ hôn thú. Cho đến khi sinh con, mọi người ép quá, tôi mới ký vào tờ giấy để hợp thức hóa vị trí vợ chính của mình và để con mình có cha.

Tôi không tin vào hôn nhân bởi cái tình mình mang ra, dâng tặng cho người mình yêu mới là quý hóa. Thành công thì không nói. Khi thất bại, mình sẵn sàng là bóng mát cho người yêu tựa vào. Lúc đó mới là dịp để thể hiện lòng chung thủy, sự cần có nhau trong đời sống. Cho nên, tôi mới thích câu hát "hãy cứ là tình nhân", để được mãi chiều chuộng, nâng niu. Như vậy hay hơn là cưới nhau rồi mất đi những lời yêu ngọt ngào, tình cảm dần phai nhạt.

- Trải qua những thăng trầm trong đời, điều gì khiến bà thấy trân trọng nhất?

- Cuộc sống là phước phần, không ai có thể định nghĩa nó. Sau những vui buồn, điều đọng lại trong tôi là tấm lòng tử tế, sự khiêm nhường mà con người dành cho nhau. Tôi cũng lấy đó mà dạy dỗ con cháu: đừng bao giờ nói xấu ai điều gì, thậm chí là kể lại cái xấu. Mỗi người có một cái nghiệp phải trả. Mình cố ăn ở tốt đẹp để người ta thấy mà không nói sai về mình.